Jak rozliczyć opcję PUT w różnych latach podatkowych?

Inwestowanie w instrumenty pochodne, w tym opcje PUT, wiąże się ze szczególnymi zasadami rozliczania podatku dochodowego. Wątpliwości pojawiają się zwłaszcza wtedy, gdy przychód z wystawienia opcji powstaje w jednym roku podatkowym, natomiast koszt jej odkupienia pojawia się dopiero w kolejnym roku. Pojawia się wtedy pytanie, czy koszt odkupu opcji może zostać rozliczony w roku jego poniesienia oraz czy musi być powiązany bezpośrednio z tą samą transakcją.

Sprzedaż opcji PUT jako przychód z kapitałów pieniężnych

Jak rozliczyć opcję PUT w różnych latach podatkowych? - opcje finansowe stanowią instrumenty pochodne. W przypadku opcji PUT mamy do czynienia z prawem sprzedaży instrumentu bazowego po określonej cenie. W sytuacji opisanej w pytaniu podatnik wystawił opcję PUT i otrzymał premię opcyjną.

Taka premia stanowi przychód z kapitałów pieniężnych. Wynika to z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych stanowią przychody z kapitałów pieniężnych.

W konsekwencji przychód z wystawienia opcji PUT należy wykazać w zeznaniu PIT-38 za rok, w którym podatnik otrzymał premię opcyjną.

Moment powstania kosztu przy opcji PUT

Koszty związane z instrumentami pochodnymi powstają w szczególny sposób. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatki związane z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych stają się kosztem podatkowym dopiero w momencie:

• realizacji praw wynikających z instrumentu,

• rezygnacji z realizacji instrumentu,

• odpłatnego zbycia instrumentu.

Oznacza to, że koszt związany z odkupieniem opcji PUT powstaje dopiero w momencie faktycznego poniesienia wydatku. Jeżeli zatem podatnik odkupił opcję w 2026 r., koszt ten powstaje właśnie w tym roku podatkowym.

Czy koszt można rozliczyć w kolejnym roku

Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodów są potrącane w roku ich poniesienia, chyba że przepisy przewidują inne zasady.

W przypadku opcji PUT przepisy nie przewidują możliwości rozliczenia kosztu wstecz. Oznacza to, że koszt odkupu opcji z 2026 r. należy rozliczyć w 2026 r., nawet jeśli przychód powstał w roku wcześniejszym.

Koszt ten może zostać rozliczony z innymi przychodami z kapitałów pieniężnych osiągniętymi w tym samym roku.

Czy koszt musi dotyczyć tej samej transakcji

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszt musi być związany z danym instrumentem pochodnym. Oznacza to, że istnieje konieczność powiązania kosztu z konkretną transakcją.

Jednocześnie przepisy dopuszczają również koszty pośrednie związane z inwestowaniem w instrumenty finansowe. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zabezpieczenia źródła przychodów.

Do takich kosztów mogą należeć między innymi:

• opłaty brokerskie,

• prowizje,

• koszty prowadzenia rachunku inwestycyjnego.

W przypadku odkupienia opcji PUT koszt ma bezpośredni związek z wcześniejszym przychodem.

Rozliczenie w zeznaniu PIT-38

Koszt odkupu opcji poniesiony w 2026 r. należy wykazać w zeznaniu PIT-38 składanym za 2026 r. Koszt ten pomniejszy dochód z kapitałów pieniężnych osiągnięty w tym roku.

Jeżeli podatnik osiągnął inne przychody z kapitałów pieniężnych w 2026 r., koszt odkupu opcji może zostać rozliczony łącznie z tymi przychodami.

Jak rozliczyć opcję PUT w różnych latach podatkowych? – podsumowanie

Koszt odkupu opcji PUT powstaje w momencie poniesienia wydatku, nawet jeżeli przychód z wystawienia opcji powstał w poprzednim roku. Oznacza to, że koszt odkupu opcji z 2026 r. można rozliczyć w 2026 r. i pomniejszyć nim dochody z kapitałów pieniężnych osiągnięte w tym roku.

Koszt musi być związany z daną transakcją, jednak może zostać rozliczony z innymi przychodami z kapitałów pieniężnych uzyskanymi w tym samym roku podatkowym.