Wypłata środków z giełdy kryptowalut a podatek dochodowy

Inwestowanie w kryptowaluty przez osoby fizyczne budzi wiele wątpliwości podatkowych, szczególnie w sytuacji, gdy środki przez kilka lat pozostają na rachunku giełdy kryptowalut, a inwestor dokonuje licznych transakcji kupna i sprzedaży. Często pojawia się pytanie, czy dopiero wypłata środków na rachunek bankowy powoduje obowiązek zapłaty podatku. W analizowanej sytuacji inwestor wpłacił w 2021 r. kwotę 60 000 zł na giełdę kryptowalut, następnie dokonywał transakcji kupna i sprzedaży bitcoinów, zwiększając wartość środków do 117 000 zł. Przez cały okres środki pozostawały na rachunku giełdy kryptowalut.

Obecnie inwestor zdecydował się wypłacić 60 000 zł na prywatny rachunek bankowy.

W takiej sytuacji należy rozróżnić dwie kwestie:

• moment powstania przychodu podatkowego,

• obowiązek składania deklaracji podatkowych za poprzednie lata.

Kiedy powstaje przychód z kryptowalut

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami z kapitałów pieniężnych są przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej. Oznacza to, że już sama sprzedaż kryptowaluty może powodować powstanie przychodu podatkowego.

Jednocześnie ustawodawca doprecyzował, co należy rozumieć przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej. Zgodnie z art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej rozumie się wymianę waluty wirtualnej na:

• prawny środek płatniczy,

• towar,

• usługę,

• prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna,

• regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną.

W analizowanej sytuacji inwestor dokonywał sprzedaży bitcoinów i otrzymywał środki w złotówkach, które pozostawały na rachunku giełdy kryptowalut. Tego typu operacje stanowią odpłatne zbycie waluty wirtualnej, a więc powodują powstanie przychodu podatkowego.

Istotne jest przy tym, że przepisy podatkowe nie uzależniają powstania przychodu od wypłaty środków na rachunek bankowy. Sam fakt uzyskania złotówek na rachunku giełdy kryptowalut oznacza powstanie przychodu podatkowego.

Oznacza to, że obowiązek podatkowy powstawał w momencie sprzedaży kryptowalut, a nie dopiero w chwili wypłaty środków z giełdy.

Wypłata środków z giełdy kryptowalut – neutralność podatkowa

Wypłata środków z giełdy kryptowalut a podatek dochodowy - w analizowanym przypadku inwestor zdecydował się wypłacić 60 000 zł z rachunku giełdy kryptowalut na prywatne konto bankowe. Taka operacja nie powoduje jednak powstania przychodu podatkowego.

Wynika to z faktu, że wypłata środków stanowi jedynie transfer własnych pieniędzy. W tym momencie nie dochodzi już do sprzedaży kryptowaluty ani do uzyskania nowego przychodu.

Oznacza to, że sama wypłata 60 000 zł nie powoduje obowiązku zapłaty podatku. Podatek mógł powstać wcześniej, w latach, w których inwestor sprzedawał kryptowaluty i uzyskiwał złotówki. Zatem w przedstawionej sytuacji wypłata środków z giełdy kryptowalut pozostaje neutralna podatkowo.

Koszty uzyskania przychodów z kryptowalut

W przypadku rozliczania kryptowalut szczególne znaczenie mają koszty uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 22 ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej są udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej.

Przepis ten obejmuje m.in.:

• wydatki na zakup kryptowalut,

• prowizje giełdowe,

• opłaty transakcyjne,

• inne koszty poniesione na rzecz giełd kryptowalut.

W analizowanej sytuacji kwota 60 000 zł wpłacona w 2021 r. stanowi koszt uzyskania przychodu. Oznacza to, że dochód podatkowy powstaje dopiero w momencie, gdy przychody ze sprzedaży kryptowalut przekroczą poniesione koszty.

Warto również zwrócić uwagę na art. 22 ust. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który przewiduje możliwość przenoszenia kosztów na kolejne lata podatkowe. Zgodnie z tym przepisem nadwyżka kosztów uzyskania przychodów nad przychodami powiększa koszty uzyskania przychodów w kolejnym roku podatkowym. Oznacza to, że jeżeli inwestor w danym roku poniósł koszty zakupu kryptowalut, a nie uzyskał przychodu, koszty te mogą zostać rozliczone w kolejnych latach.

Stawka podatku od kryptowalut

Dochody z kryptowalut opodatkowane są na podstawie art. 30b ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych opodatkowane są stawką 19%. Z kolei art. 30b ust. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, że dochodem jest różnica między przychodami uzyskanymi z odpłatnego zbycia walut wirtualnych a kosztami uzyskania przychodów.

W analizowanej sytuacji dochód powstaje jako różnica pomiędzy:

• przychodami ze sprzedaży kryptowalut,

• kosztami ich nabycia.

Podatek wynosi 19% tak ustalonego dochodu.

Obowiązek składania deklaracji PIT-38

Podatnicy osiągający przychody z kryptowalut mają obowiązek składania zeznania rocznego PIT-38. Wynika to z art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Co istotne, obowiązek złożenia PIT-38 występuje również wtedy, gdy podatnik:

• poniósł stratę,

• poniósł wyłącznie koszty,

• nie osiągnął dochodu.

W analizowanej sytuacji inwestor dokonywał transakcji od 2021 r., dlatego powinien był składać zeznania PIT-38 za:

• 2021 rok

• 2022 rok

• 2023 rok

W zeznaniach tych należało wykazać:

• przychody ze sprzedaży kryptowalut,

• koszty ich nabycia,

• ewentualny dochód lub stratę.

Jeżeli podatnik nie składał deklaracji PIT-38 za poprzednie lata, powinien rozważyć złożenie zaległych zeznań oraz ewentualne złożenie czynnego żalu.

Inwestowanie na giełdzie kryptowalut a wypłata części środków

W analizowanym przypadku inwestor wypłaca jedynie część środków, pozostawiając resztę na rachunku giełdy kryptowalut. Nie ma to wpływu na rozliczenie podatkowe. Podatek nie jest powiązany z wypłatą środków, lecz z momentem sprzedaży kryptowaluty.

Oznacza to, że:

• wypłata 60 000 zł nie powoduje powstania podatku,

• brak wypłaty pozostałych środków również nie wpływa na obowiązek podatkowy,

• znaczenie mają wyłącznie dokonane transakcje sprzedaży kryptowalut.

Wypłata środków z giełdy kryptowalut a podatek dochodowy – podsumowanie

W analizowanej sytuacji wypłata 60 000 zł z giełdy kryptowalut na prywatny rachunek bankowy nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Wynika to z faktu, że sama wypłata środków stanowi jedynie transfer własnych pieniędzy i pozostaje neutralna podatkowo. Przychód podatkowy powstawał natomiast w momencie sprzedaży kryptowalut, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 oraz art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu stawką 19% zgodnie z art. 30b ust. 1a tej ustawy.

Podatnik powinien był również składać zeznania PIT-38 za lata, w których dokonywał transakcji kryptowalutowych, nawet jeżeli nie osiągnął dochodu, lecz poniósł koszty. W przypadku braku złożenia deklaracji możliwe jest złożenie zaległych zeznań oraz uregulowanie ewentualnych zobowiązań podatkowych.