PPK w 2026 roku - najważniejsze zasady dla pracodawcy i pracownika

PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe, to system długoterminowego oszczędzania, w którym środki pochodzą od osoby zatrudnionej, podmiotu zatrudniającego oraz państwa. Dla pracownika udział w PPK jest dobrowolny, natomiast po stronie pracodawcy przepisy przewidują konkretne obowiązki związane z utworzeniem programu, zawarciem odpowiednich umów oraz naliczaniem i przekazywaniem wpłat. PPK w 2026 roku - najważniejsze zasady dla pracodawcy i pracownika wynikają przede wszystkim z ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych. W 2026 r. obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 192, z późniejszą zmianą ogłoszoną w Dz.U. z 2026 r. poz. 989.

Pracownicze Plany Kapitałowe - od kiedy obowiązują

PPK były wdrażane etapami, zależnie od liczby osób zatrudnionych przez dany podmiot.

Harmonogram wyglądał następująco:

• od 1 lipca 2019 r. - podmioty zatrudniające co najmniej 250 osób według stanu na 31 grudnia 2018 r.,

• od 1 stycznia 2020 r. - podmioty zatrudniające co najmniej 50 osób według stanu na 30 czerwca 2019 r.,

• od 1 lipca 2020 r. - podmioty zatrudniające co najmniej 20 osób według stanu na 31 grudnia 2019 r.,

• od 1 stycznia 2021 r. - pozostałe podmioty zatrudniające.

Harmonogram ten wynika z art. 134 ustawy o PPK. Obecnie ma już przede wszystkim znaczenie historyczne. PPK jest stałym elementem systemu zatrudnienia, a nowy pracodawca powinien analizować swoje obowiązki zgodnie z aktualnymi przepisami, bez oczekiwania na osobny etap wdrożenia.

Co to jest PPK w 2026 roku

PPK służy systematycznemu gromadzeniu prywatnych oszczędności uczestnika. Art. 3 ustawy o PPK wskazuje, że środki są gromadzone przede wszystkim z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu 60. roku życia, a także na inne cele wskazane w ustawie.

Środki zgromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika. Program finansowany jest z trzech źródeł:

• wpłat osoby zatrudnionej,

• wpłat podmiotu zatrudniającego,

• wpłaty powitalnej i dopłat rocznych finansowanych ze środków publicznych.

Podmiot zatrudniający zawiera umowę o zarządzanie PPK z instytucją finansową, a następnie w imieniu i na rzecz poszczególnych osób zatrudnionych zawierane są umowy o prowadzenie PPK.

Kto jest zapisywany do PPK automatycznie

W przypadku osób, które ukończyły 18 lat, ale nie ukończyły 55 lat, zasadą jest objęcie PPK bez konieczności składania przez nie odrębnego wniosku, jeżeli spełnione są ustawowe warunki dotyczące zatrudnienia i osoba nie złożyła deklaracji o rezygnacji.

Osoby, które ukończyły 55 lat, ale nie ukończyły 70 lat, mogą przystąpić do PPK na własny wniosek. Pracodawca ma obowiązek poinformować je o takiej możliwości.

Jeżeli osoba najpóźniej w pierwszym dniu zatrudnienia ukończyła 70 lat, pracodawca nie zawiera w jej imieniu umowy o prowadzenie PPK. Zasady te wynikają z art. 15 ustawy o PPK.

Umowę o prowadzenie PPK zawiera się co do zasady nie wcześniej niż po upływie 14 dni zatrudnienia i nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynęły 3 miesiące zatrudnienia. Zasady ustalania tego okresu określa art. 16 ustawy o PPK.

Więcej o praktycznym wdrażaniu programu można przeczytać również w artykule NEX PPK - jak wdrożyć.

Rezygnacja z PPK w 2026 roku

Uczestnictwo w PPK jest dobrowolne. Wynika to wprost z art. 23 ust. 1 ustawy o PPK.

Osoba, która nie chce finansować wpłat do programu, może złożyć podmiotowi zatrudniającemu pisemną deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat.

Pracodawca po otrzymaniu deklaracji zaprzestaje dokonywania wpłat zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy i informuje o rezygnacji instytucję finansową.

Trzeba przy tym rozróżnić dwie sytuacje:

• rezygnację z dalszego dokonywania wpłat,

• zwrot zgromadzonych już środków przed 60. rokiem życia.

Samo złożenie deklaracji o rezygnacji z PPK nie powoduje wypłaty zgromadzonych pieniędzy. Środki pozostają na rachunku PPK i nadal są inwestowane. Uczestnik może później ponownie rozpocząć oszczędzanie.

Ponowny autozapis do PPK w 2027 roku

Deklaracja o rezygnacji nie działa bezterminowo.

Co 4 lata następuje ponowny autozapis. Poprzedni miał miejsce w 2023 r., a kolejny przypada w 2027 r. Następne będą miały miejsce w 2031 r., 2035 r. i kolejnych latach.

Pracodawca do końca lutego 2027 r. powinien poinformować osoby, które wcześniej złożyły rezygnację, o ponownym dokonywaniu wpłat. Dotychczasowa deklaracja traci skuteczność z końcem lutego.

Osoba, która nadal nie będzie chciała dokonywać wpłat do PPK, może złożyć nową deklarację najwcześniej 1 marca 2027 r. W przeciwnym razie pracodawca wznowi dokonywanie wpłat od 1 kwietnia.

Zwrot środków z PPK przed 60. rokiem życia

Uczestnik może wystąpić o zwrot zgromadzonych środków przed osiągnięciem 60. roku życia. Jest to jednak odrębna decyzja od rezygnacji z dalszego oszczędzania.

W przypadku zwykłego zwrotu przed 60. rokiem życia:

• 30% części środków pochodzących z wpłat finansowanych przez pracodawcę jest przekazywane do ZUS i ewidencjonowane jako składka na ubezpieczenie emerytalne,

• uczestnik otrzymuje pozostałe 70% tej części, z uwzględnieniem podatku od dochodów kapitałowych,

• uczestnik otrzymuje środki pochodzące z własnych wpłat, z uwzględnieniem podatku od osiągniętego dochodu,

• wpłata powitalna i dopłaty roczne finansowane przez państwo są zwracane do Funduszu Pracy.

Zasady zwrotu określa art. 105 ustawy o PPK.

Nie jest więc prawidłowe utożsamianie rezygnacji z PPK z automatycznym pomniejszeniem i wypłatą zgromadzonych środków. Pomniejszenia dotyczą przede wszystkim sytuacji, w której uczestnik dodatkowo zażąda zwrotu pieniędzy przed 60. rokiem życia.

Poważne zachorowanie

Ustawa przewiduje szczególne zasady w przypadku poważnego zachorowania uczestnika PPK, jego małżonka albo dziecka.

Zgodnie z art. 101 ustawy uczestnik może wystąpić o wypłatę do 25% środków zgromadzonych na rachunku PPK. Taka wypłata może nastąpić jednorazowo albo w ratach.

PPK na wkład własny do mieszkania

Uczestnik może również wykorzystać do 100% środków zgromadzonych w PPK na pokrycie wkładu własnego w związku z kredytem mieszkaniowym.

Rozwiązanie to jest dostępne dla osoby, która w dniu składania wniosku nie ukończyła 45 lat.

Środki trzeba następnie zwrócić na rachunek PPK. Zgodnie z art. 98 ustawy rozpoczęcie zwrotu nie może nastąpić później niż 5 lat od wypłaty, a cały okres zwrotu nie może być dłuższy niż 15 lat.

Wysokość wpłat na PPK w 2026 roku

Wpłaty do PPK finansują przede wszystkim osoba zatrudniona oraz podmiot zatrudniający.

Rodzaj wpłaty	Osoba zatrudniona	Pracodawca
wpłata podstawowa	2%	1,5%
maksymalna wpłata dodatkowa	2%	2,5%
maksymalna łączna wpłata	4%	4%

Wpłata podstawowa pracodawcy w wysokości 1,5% wynagrodzenia wynika z art. 26 ust. 1 ustawy. Pracodawca może dodatkowo finansować wpłatę do wysokości 2,5% wynagrodzenia.

Wpłata podstawowa pracownika wynosi natomiast zasadniczo 2% wynagrodzenia. Pracownik może dodatkowo zadeklarować wpłatę w wysokości do 2%. Zasady te wynikają z art. 27 ustawy.

Niższa wpłata pracownika przy niższych zarobkach

Osoba o niższych dochodach może obniżyć swoją wpłatę podstawową z 2% nawet do 0,5% wynagrodzenia.

Możliwość ta występuje, jeżeli miesięczne wynagrodzenie uczestnika osiągane z różnych źródeł nie przekracza 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł. Limit dla obniżonej wpłaty PPK wynosi zatem:

4806 zł x 1,2 = 5767,20 zł.

Jeżeli łączne miesięczne wynagrodzenie uczestnika nie przekracza 5767,20 zł, możliwe jest zadeklarowanie wpłaty podstawowej niższej niż 2%, ale nie niższej niż 0,5%.

Nie oznacza to automatycznego obniżenia wpłaty. Uczestnik musi złożyć odpowiednią deklarację.

Dopłaty państwa do PPK

Uczestnik PPK może otrzymać:

• jednorazową wpłatę powitalną w wysokości 250 zł,

• dopłatę roczną w wysokości 240 zł.

Wpłata powitalna przysługuje po spełnieniu warunków określonych w art. 31 ustawy, w tym po co najmniej 3 pełnych miesiącach uczestnictwa oraz dokonaniu wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika za co najmniej 3 miesiące.

Dopłata roczna wynosi 240 zł, ale jej otrzymanie również zależy od spełnienia ustawowego poziomu wpłat w danym roku. Dla uczestników korzystających z obniżonej wpłaty podstawowej przewidziano odrębny, niższy próg wymaganych wpłat.

Czy środki z PPK są dziedziczone

Tak. Środki zgromadzone w PPK nie przepadają po śmierci uczestnika.

Jeżeli zmarły pozostawał w związku małżeńskim i środki należały do majątku wspólnego, odpowiednia część przypada małżonkowi.

Pozostałe środki trafiają do osób uprawnionych wskazanych przez uczestnika, a jeżeli takich osób nie wskazano - podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w ustawie i przepisach prawa spadkowego.

Osoba uprawniona nie musi przy tym otrzymać środków wyłącznie na własny rachunek PPK. Zgodnie z art. 86 ustawy może, zależnie od złożonego wniosku, otrzymać wypłatę transferową do PPK, IKE lub PPE albo otrzymać środki w formie pieniężnej.

Czy każdy pracodawca musi utworzyć PPK

Co do zasady obowiązki związane z PPK dotyczą podmiotów zatrudniających osoby spełniające kryteria wskazane w ustawie.

Samo to, że wszyscy pracownicy złożyli deklaracje o rezygnacji, nie oznacza automatycznie, że pracodawca nie musi zawierać umowy o zarządzanie PPK.

Ustawa przewiduje jednak szczególny wyjątek dla mikroprzedsiębiorców.

Mikroprzedsiębiorca a PPK

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o PPK przepisów ustawy nie stosuje się do mikroprzedsiębiorcy, jeżeli wszystkie osoby zatrudnione złożą deklaracje o rezygnacji z dokonywania wpłat.

Status mikroprzedsiębiorcy ustala się na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Mikroprzedsiębiorcą jest przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

• zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników,

• oraz osiągnął roczny obrót netto nieprzekraczający równowartości 2 mln euro lub suma aktywów jego bilansu nie przekroczyła równowartości 2 mln euro.

W przypadku osób w wieku 55-70 lat, które nie przystępują do PPK automatycznie, sytuacja jest nieco inna. Jeżeli mikroprzedsiębiorca zatrudnia takie osoby i żadna z nich nie złoży wniosku o przystąpienie do PPK, nie muszą one dodatkowo składać deklaracji o rezygnacji tylko po to, aby przedsiębiorca korzystał z wyłączenia.

Jakie kary grożą za nieprawidłowości w PPK

W przesłanym materiale wskazano karę od 1000 zł do 1 000 000 zł. Taka sankcja rzeczywiście występuje w ustawie, ale dotyczy konkretnych naruszeń.

Zgodnie z art. 107 ustawy kara grzywny od 1000 zł do 1 000 000 zł może dotyczyć między innymi:

• niezawarcia w terminie umowy o prowadzenie PPK,

• niedokonywania wpłat w wymaganych terminach,

• niezgłoszenia wymaganych danych albo podawania danych nieprawdziwych,

• nieprowadzenia dokumentacji związanej z obliczaniem wpłat.

Inną sankcję przewiduje art. 106. Niezawarcie w terminie umowy o zarządzanie PPK może skutkować grzywną do 1,5% funduszu wynagrodzeń podmiotu zatrudniającego za poprzedni rok obrotowy.

Taki sam maksymalny poziom grzywny przewiduje art. 108 w przypadku nakłaniania osoby zatrudnionej lub uczestnika PPK do rezygnacji z oszczędzania.

Praktyczne skutki błędów w zapisaniu osoby zatrudnionej opisujemy również w artykule NEX Konsekwencje braku zgłoszenia do PPK.

Przykład naliczenia PPK od wynagrodzenia

Przykład:

Pracownik otrzymuje 6000 zł brutto miesięcznie i uczestniczy w PPK. Finansuje wyłącznie podstawową wpłatę w wysokości 2%. Pracodawca finansuje podstawową wpłatę w wysokości 1,5%.

Pracownik złożył PIT-2, stosowane są miesięczne koszty uzyskania przychodu 250 zł i miesięczna kwota zmniejszająca podatek 300 zł. Dla uproszczenia pomijamy inne ulgi, dodatki i potrącenia.

Wpłaty do PPK:

• wpłata pracownika: 6000 zł x 2% = 120 zł,

• wpłata pracodawcy: 6000 zł x 1,5% = 90 zł.

Składki społeczne finansowane przez pracownika:

• emerytalna: 6000 zł x 9,76% = 585,60 zł,

• rentowa: 6000 zł x 1,5% = 90 zł,

• chorobowa: 6000 zł x 2,45% = 147 zł.

Łącznie składki społeczne wynoszą 822,60 zł.

Podstawa składki zdrowotnej:

6000 zł - 822,60 zł = 5177,40 zł.

Składka zdrowotna:

5177,40 zł x 9% = 465,97 zł.

Przy założeniu, że wpłata pracodawcy do PPK zostanie przekazana do instytucji finansowej dopiero w następnym miesiącu, nie stanowi ona jeszcze przychodu pracownika w miesiącu wypłaty tego wynagrodzenia.

Podstawa opodatkowania:

6000 zł - 822,60 zł - 250 zł = 4927,40 zł,

po zaokrągleniu - 4927 zł.

Zaliczka na PIT:

4927 zł x 12% - 300 zł = 291,24 zł,

po zaokrągleniu - 291 zł.

Przykładowe wynagrodzenie netto wynosi więc:

6000 zł - 822,60 zł - 465,97 zł - 291 zł - 120 zł = 4300,43 zł.

Do rachunku PPK trafia dodatkowo 90 zł finansowane przez pracodawcę. Wpłata ta nie zwiększa podstawy składek ZUS, ale stanowi dla pracownika przychód podatkowy w momencie faktycznego przekazania środków przez pracodawcę do instytucji finansowej. Jeżeli nastąpi to w kolejnym miesiącu, przychód podatkowy z tego tytułu powstanie właśnie w kolejnym miesiącu.

Więcej o rozliczeniu tej kwoty w dokumentach podatkowych można przeczytać w artykule NEX Wpłaty do PPK a obowiązek wykazania w informacji PIT-11.

Kiedy pracodawca przekazuje wpłaty do PPK

Wpłaty do PPK są obliczane przy wypłacie wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 28 ustawy:

• wpłaty finansowane przez podmiot zatrudniający są obliczane w terminie wypłaty wynagrodzenia,

• wpłaty pracownika są w tym samym momencie obliczane i pobierane,

• środki powinny zostać przekazane do instytucji finansowej najpóźniej do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały obliczone i pobrane.

Pierwsze wpłaty oblicza się i pobiera od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi już po powstaniu stosunku prawnego wynikającego z umowy o prowadzenie PPK.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracownik musi uczestniczyć w PPK

Nie. Uczestnictwo w PPK jest dobrowolne. Osoba objęta automatycznym zapisem może złożyć pisemną deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat.

Czy rezygnacja z PPK oznacza wypłatę zgromadzonych pieniędzy

Nie. Rezygnacja oznacza zaprzestanie dalszego dokonywania wpłat. Dotychczas zgromadzone środki pozostają na rachunku PPK. Ich wcześniejszy zwrot wymaga odrębnej dyspozycji uczestnika.

Ile wynosi PPK pracownika w 2026 roku

Podstawowa wpłata wynosi 2% wynagrodzenia. Przy spełnieniu kryterium dochodowego może zostać obniżona nawet do 0,5%. Pracownik może również zadeklarować wpłatę dodatkową do 2%.

Ile do PPK płaci pracodawca

Podstawowa wpłata pracodawcy wynosi 1,5% wynagrodzenia uczestnika. Pracodawca może dodatkowo finansować wpłatę w wysokości do 2,5%.

Kiedy będzie kolejny autozapis do PPK

Kolejny ponowny autozapis przypada w 2027 r. Pracodawca poinformuje osoby objęte procedurą do końca lutego, a wcześniejsze rezygnacje przestaną być skuteczne. Osoba, która nadal nie chce uczestniczyć w PPK, może ponownie złożyć deklarację od 1 marca 2027 r.

PPK w 2026 roku - najważniejsze zasady dla pracodawcy i pracownika - podsumowanie

PPK w 2026 roku pozostaje systemem dobrowolnym dla uczestnika, ale wiąże się z szeregiem obowiązków po stronie pracodawcy. Podstawowa wpłata pracownika wynosi 2% wynagrodzenia, a pracodawcy 1,5%. Przy niższych dochodach wpłata pracownika może zostać obniżona do minimum 0,5%, jeżeli spełniony jest ustawowy limit wynagrodzenia.

Samo złożenie rezygnacji nie oznacza wypłaty zgromadzonych oszczędności. Środki pozostają na rachunku PPK, a zwrot przed 60. rokiem życia jest odrębną operacją i może wiązać się z ustawowymi pomniejszeniami.

Pracodawcy powinni również uwzględnić ponowny autozapis w 2027 r. oraz wyjątek dotyczący mikroprzedsiębiorców, u których wszystkie osoby objęte automatycznym zapisem

zrezygnowały z dokonywania wpłat.