Wypowiedzenie umowy zlecenia – kiedy i jak skutecznie rozwiązać umowę?
- Adam Bartusiak
- 1 godzinę temu
- 4 minut(y) czytania
Umowa zlecenia od lat pozostaje jedną z najczęściej wykorzystywanych form współpracy pomiędzy przedsiębiorcami a osobami wykonującymi usługi. Daje dużą swobodę w ustalaniu zasad współpracy, czasu wykonywania czynności czy sposobu rozliczeń. Dla wielu firm oznacza również niższe koszty niż zatrudnienie pracownika na podstawie umowy o pracę. Szczególnie często umowy zlecenia wykorzystywane są przy współpracy ze studentami do 26. roku życia, ponieważ w takich przypadkach co do zasady nie występuje obowiązek opłacania składek ZUS.
Wraz z elastycznością pojawia się jednak pytanie o możliwość zakończenia współpracy. W przeciwieństwie do umowy o pracę, gdzie przepisy szczegółowo regulują okresy wypowiedzenia, przy umowie zleceniu strony mają znacznie większą swobodę. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Warto wiedzieć, kiedy można wypowiedzieć umowę, jakie skutki wywołuje rozwiązanie współpracy oraz kiedy może pojawić się odpowiedzialność odszkodowawcza.
Czy umowę zlecenia można wypowiedzieć w każdym czasie?
Podstawową zasadę dotyczącą rozwiązania umowy zlecenia określa art. 746 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 746 § 1 Kodeksu cywilnego:
„Dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie.”
Natomiast zgodnie z art. 746 § 2 Kodeksu cywilnego:
„Przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie.”
Oznacza to, że zarówno zleceniodawca, jak i zleceniobiorca mają prawo zakończyć współpracę praktycznie w dowolnym momencie. Wynika to z charakteru samej umowy zlecenia, która opiera się przede wszystkim na wzajemnym zaufaniu stron.
W praktyce oznacza to, że po złożeniu wypowiedzenia umowa może zakończyć się nawet natychmiast, chyba że strony przewidziały w treści umowy określony okres wypowiedzenia.
Okres wypowiedzenia umowy zlecenia
W przeciwieństwie do umowy o pracę przepisy nie wskazują konkretnych okresów wypowiedzenia dla umowy zlecenia. Strony mogą więc samodzielnie ustalić:
wypowiedzenie natychmiastowe,
kilkudniowy okres wypowiedzenia,
okres liczony w tygodniach,
miesięczny okres wypowiedzenia,
a nawet dłuższy termin zakończenia współpracy.
Tego rodzaju swoboda wynika z zasady określonej w art. 353¹ Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym strony mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, byle jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Warto jednak pamiętać, że nawet jeśli strony ograniczą możliwość wypowiedzenia umowy, nie mogą całkowicie wyłączyć prawa do rozwiązania jej z ważnych powodów.
Ważne powody wypowiedzenia umowy zlecenia
Przepisy nie zawierają zamkniętego katalogu ważnych powodów wypowiedzenia. Każdy przypadek należy analizować indywidualnie.
Do najczęściej spotykanych ważnych powodów można zaliczyć:
utratę zaufania między stronami,
ciężkie naruszenie obowiązków,
brak współpracy przy realizacji zlecenia,
chorobę uniemożliwiającą wykonywanie usług,
zmianę sytuacji gospodarczej,
zmianę przepisów wpływających na możliwość realizacji umowy,
brak terminowych płatności.
W orzecznictwie podkreśla się, że relacja wynikająca z umowy zlecenia ma charakter osobisty i opiera się właśnie na zaufaniu. Potwierdził to również Sąd Najwyższy w wyroku z 29 lutego 2001 r., sygn. III CKN 304/00.
Czy wypowiedzenie musi mieć formę pisemną?
Kodeks cywilny nie narzuca co do zasady jednej obowiązkowej formy wypowiedzenia umowy zlecenia. Znaczenie ma jednak forma, w jakiej została zawarta sama umowa.
Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego:
„Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.”
Jeżeli więc strony zawarły umowę ustnie, teoretycznie możliwe jest także ustne wypowiedzenie. Zdecydowanie bezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje jednak forma pisemna albo mailowa, która pozwala później wykazać moment złożenia oświadczenia.
Jeżeli umowa została podpisana pisemnie, najlepiej zachować identyczną formę również przy jej wypowiadaniu.
Co powinno zawierać wypowiedzenie umowy zlecenia?
Pismo wypowiadające umowę zlecenia nie musi być rozbudowane, jednak powinno zawierać podstawowe elementy identyfikujące strony i samą umowę.
Najczęściej w takim dokumencie znajdują się:
miejscowość i data,
dane stron,
wskazanie umowy,
informacja o wypowiedzeniu,
termin rozwiązania umowy,
uzasadnienie – jeśli strony powołują się na ważne powody,
podpis strony wypowiadającej.
Wypowiedzenie umowy zlecenia przez zleceniobiorcę
Zleceniobiorca może zakończyć współpracę praktycznie w dowolnym momencie. Nie oznacza to jednak całkowitego braku odpowiedzialności. Jeżeli odpłatna umowa zostanie rozwiązana bez ważnego powodu, a zleceniodawca poniesie z tego tytułu szkodę, może dochodzić odszkodowania.
Takie sytuacje pojawiają się przykładowo wtedy, gdy:
wykonawca porzuca realizację projektu bez uprzedzenia,
nie przekazuje rozpoczętych prac,
swoim działaniem powoduje utratę kontraktu przez zleceniodawcę.
Wypowiedzenie umowy przez zleceniodawcę
Również zleceniodawca może zakończyć współpracę w dowolnym czasie. W takim przypadku przepisy nakładają jednak dodatkowe obowiązki finansowe.
Zgodnie z art. 746 § 1 Kodeksu cywilnego:
„Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w wypadku odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom.”
Oznacza to, że nawet po rozwiązaniu umowy zleceniodawca może być zobowiązany do:
zwrotu kosztów poniesionych przez wykonawcę,
zapłaty części wynagrodzenia,
naprawienia szkody, jeśli rozwiązanie nastąpiło bez ważnej przyczyny.
Czy można zastrzec karę umowną przy wypowiedzeniu?
Wypowiedzenie umowy zlecenia – kiedy i jak skutecznie rozwiązać umowę? - w praktyce przedsiębiorcy często wpisują do umów różnego rodzaju ograniczenia dotyczące wcześniejszego rozwiązania współpracy. Należy jednak zachować ostrożność. Nie można całkowicie wyłączyć prawa do wypowiedzenia umowy z ważnych powodów. Takie postanowienia mogą zostać uznane za nieważne na podstawie art. 58 Kodeksu cywilnego.
Możliwe jest natomiast wprowadzenie:
obowiązku zachowania okresu wypowiedzenia,
kar umownych,
zasad rozliczenia rozpoczętych prac,
obowiązku zwrotu dokumentów czy sprzętu.
Wzór wypowiedzenia umowy zlecenia
Kliknij i pobierz wzór wypowiedzenia umowy zlecenia - pobierz wzór w .docx
Poniżej przykładowy prosty wzór wypowiedzenia:
Warszawa, dnia 6 maja 2026 r. Jan Kowalski ul. Przykładowa 100-000 Warszawa do: ABC Sp. z o.o.ul. Firmowa 1000-000 Warszawa Wypowiedzenie umowy zlecenia Niniejszym wypowiadam umowę zlecenia zawartą dnia 1 marca 2026 r. pomiędzy Janem Kowalskim a ABC Sp. z o.o. Umowa ulega rozwiązaniu z dniem doręczenia niniejszego wypowiedzenia / z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia.* Przyczyną wypowiedzenia jest utrata możliwości dalszego wykonywania usług.* podpis * – w zależności od sytuacji |
Skutki podatkowe i ZUS po rozwiązaniu umowy zlecenia
Rozwiązanie umowy zlecenia wpływa również na kwestie rozliczeniowe. Zleceniodawca powinien pamiętać o:
wyrejestrowaniu zleceniobiorcy z ZUS na formularzu ZUS ZWUA,
prawidłowym rozliczeniu ostatniego wynagrodzenia,
wykazaniu przychodów w deklaracjach PIT i ZUS,
rozliczeniu ewentualnych kosztów lub odszkodowań.
Jeżeli zleceniobiorca był studentem do 26. roku życia, rozwiązanie umowy kończy również brak obowiązku składkowego dla tej współpracy.
Wypowiedzenie umowy zlecenia – kiedy i jak skutecznie rozwiązać umowę? – podsumowanie
Umowa zlecenia daje stronom dużą swobodę zarówno przy ustalaniu zasad współpracy, jak i przy jej zakończeniu. Co do zasady każda ze stron może wypowiedzieć umowę w dowolnym momencie. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności i braku konsekwencji finansowych.
Przy rozwiązywaniu umowy warto zwrócić uwagę przede wszystkim na treść samej umowy, ustalone okresy wypowiedzenia oraz ewentualne ważne powody zakończenia współpracy. Dobrze przygotowane wypowiedzenie pozwala uniknąć sporów dotyczących wynagrodzenia, kosztów czy odpowiedzialności odszkodowawczej.
