Dobrowolne wpłaty użytkowników za darmową aplikację – jak je rozliczyć i dokumentować

Model darmowej aplikacji, w której użytkownicy mogą dobrowolnie przekazać środki jako formę wsparcia, rodzi konkretne skutki podatkowe. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak darowizna, ale stanowisko organów podatkowych pokazuje, że nie zawsze tak jest.

Czy dobrowolne wpłaty są darowizną

Punktem wyjścia jest definicja darowizny:

art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.”

Z kolei:

art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn „Podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny.”

Natomiast organy podatkowe zwracają uwagę na bardzo ważny element – identyfikację darczyńcy.

W interpretacji indywidualnej z 27 maja 2025 r. ( (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.210.2025.4.AP 0111-KDIB2-3.4015.76.2025.5.JKU) organ wskazał, że:

„aby wpłata mogła zostać uznana za darowiznę (…) konieczne jest, aby darczyńca był możliwy do zidentyfikowania przynajmniej z imienia i nazwiska lub innych danych pozwalających na jego identyfikację”

To oznacza, że przy wpłatach:

• anonimowych,

• oznaczonych tylko nickiem, mailem lub loginem,

nie można mówić o darowiźnie w rozumieniu przepisów.

Organ podkreślił też:

„przy anonimowych wpłatach nie można mówić o wskazaniu konkretnego darczyńcy”

W efekcie brak jest podstaw do zastosowania podatku od spadków i darowizn.

Jak organ klasyfikuje takie wpłaty

Dobrowolne wpłaty użytkowników za darmową aplikację – jak je rozliczyć i dokumentować - Organ podatkowy odniósł się również do klasyfikacji takich środków w podatku dochodowym.

W interpretacji wskazano:

„otrzymane przez podatnika środki (…) należy zaklasyfikować do źródła przychodów – inne źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT”

art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT „Źródłami przychodów są (…) inne źródła.”

Jednak w tej interpretacji chodziło o sytuację, w której wpłaty nie były związane z działalnością gospodarczą.

W analizowanym modelu jest inaczej – aplikacja została stworzona w ramach działalności gospodarczej, a wpłaty są bezpośrednio z nią powiązane. To powoduje, że należy je przypisać do działalności, a nie do „innych źródeł”.

Dlaczego to przychód z działalności gospodarczej

Podstawą jest:

art. 14 ust. 1 ustawy o PIT „Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne (…)”

Nie ma tutaj wymogu, aby przychód był wynagrodzeniem za konkretną usługę. Istotny jest związek z działalnością.

W tej sytuacji:

• aplikacja jest elementem działalności,

• wpłaty powstają dzięki niej,

• użytkownicy płacą właśnie za efekt tej działalności.

Dlatego takie środki należy traktować jako przychód z działalności, mimo że nie ma klasycznej odpłatności.

Brak VAT i brak obowiązku fakturowania

Kolejna kwestia to VAT.

art. 8 ust. 1 ustawy o VAT „Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie (…)”

Ale żeby powstał VAT, musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy zapłatą a świadczeniem.

Tutaj:

• użytkownik nic nie kupuje,

• nie otrzymuje dodatkowej funkcji,

• wpłata jest dobrowolna i jednostronna.

W efekcie nie mamy odpłatnego świadczenia usług, więc nie powstaje VAT.

To prowadzi do kolejnego wniosku:

art. 106b ust. 1 ustawy o VAT „Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż (…)”

Skoro nie ma sprzedaży:

• nie ma obowiązku wystawiania faktury,

• nie ma obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej.

Jak dokumentować takie wpłaty

W tym zakresie organ również daje praktyczną wskazówkę – skoro nie ma sprzedaży, to nie ma obowiązku stosowania klasycznych dokumentów sprzedażowych.

Podstawą ujęcia przychodu mogą być:

• raporty z platformy,

• zestawienia wpłat,

• historia transakcji.

To wystarczający dowód księgowy, o ile pozwala ustalić wartość przychodu.

Kiedy może pojawić się darowizna

Na koniec trzeba zaznaczyć jedną rzecz – sytuacja może się zmienić, jeżeli:

• można jednoznacznie zidentyfikować wpłacającego,

• oraz istnieje wyraźna intencja darowizny.

Wtedy spełnione mogą być warunki z:

art. 888 Kodeksu cywilnego i może pojawić się obowiązek podatku od spadków i darowizn.

Dobrowolne wpłaty użytkowników za darmową aplikację – jak je rozliczyć i dokumentować – podsumowanie

Stanowisko organów podatkowych jest dość spójne – anonimowe wpłaty użytkowników nie stanowią darowizny, ponieważ nie można wskazać konkretnego darczyńcy.W sytuacji, gdy aplikacja została stworzona w ramach działalności gospodarczej, takie wpłaty należy traktować jako przychód z tej działalności.

Nie powstaje VAT, ponieważ brak jest świadczenia wzajemnego, a co za tym idzie – nie ma obowiązku wystawiania faktur ani paragonów. Dokumentowanie może opierać się na raportach z platformy, które stanowią podstawę do ujęcia przychodu w księgach. Najlepiej wystąpić o interpretację indywidualną.