Wydobycie kryptowalut w działalności gospodarczej a rozliczenie podatkowe

Coraz więcej przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą rozszerza swoją aktywność o wydobycie kryptowalut metodą Proof of Work. W praktyce oznacza to zakup specjalistycznego sprzętu, ponoszenie kosztów energii elektrycznej oraz późniejszą sprzedaż wydobytych kryptowalut na giełdach. W takiej sytuacji pojawia się istotne pytanie podatkowe – czy przychód ze sprzedaży wydobytych kryptowalut należy rozliczyć w ramach działalności gospodarczej, czy w odrębnym źródle przychodów. Problem ten ma duże znaczenie, ponieważ wpływa nie tylko na sposób rozliczenia podatku dochodowego, lecz także na możliwość uwzględnienia kosztów takich jak zakup koparek czy energia elektryczna.

Sprzedaż kryptowalut jako przychód z kapitałów pieniężnych

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami z kapitałów pieniężnych są przychody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych. Oznacza to, że ustawodawca wyraźnie przyporządkował sprzedaż kryptowalut do odrębnego źródła przychodów.

Dodatkowo art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej rozumie się wymianę waluty wirtualnej na:

• prawny środek płatniczy,

• towar,

• usługę,

• prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna,

• regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną.

Oznacza to, że sprzedaż wydobytych kryptowalut na giełdzie stanowi odpłatne zbycie waluty wirtualnej, a więc generuje przychód z kapitałów pieniężnych. W rezultacie dochód z tego tytułu nie jest kwalifikowany jako przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli wydobycie kryptowalut odbywa się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Rozliczenie w PIT-38 zamiast PIT-36L

Dochody z kapitałów pieniężnych rozliczane są w zeznaniu rocznym PIT-38. Wynika to z art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym:

• dochody z działalności wykazuje w PIT-36L

• dochody ze sprzedaży kryptowalut wykazuje w PIT-38

Wydobycie kryptowalut w działalności gospodarczej a rozliczenie podatkowe - takie rozdzielenie źródeł przychodów powoduje, że sprzedaż kryptowalut nie wpływa na rozliczenie działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym. Dodatkowo art. 30b ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych opodatkowane są stawką 19%. Podatek ten nie łączy się z dochodami z działalności gospodarczej opodatkowanymi podatkiem liniowym.

Koszty uzyskania przychodu przy wydobyciu kryptowalut

Największe wątpliwości pojawiają się w zakresie kosztów uzyskania przychodu. Wydobycie kryptowalut wiąże się bowiem z:

• zakupem koparek kryptowalut

• amortyzacją sprzętu

• kosztami energii elektrycznej

• kosztami internetu

• kosztami chłodzenia

Zgodnie z art. 22 ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych są wyłącznie udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane z jej zbyciem. Przepis ten nie obejmuje kosztów wydobycia kryptowalut, ponieważ nie stanowią one kosztów bezpośrednio poniesionych na nabycie waluty wirtualnej.

W rezultacie:

• zakup koparek kryptowalut nie stanowi kosztu podatkowego przy sprzedaży kryptowalut

• energia elektryczna nie stanowi kosztu podatkowego

• amortyzacja sprzętu nie stanowi kosztu podatkowego

Takie stanowisko potwierdzają interpretacje organów podatkowych, w tym interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 września 2021 r., nr 0113-KDIPT2-1.4011.539.2021.2.AP.

Ryzyko ujmowania kosztów w działalności gospodarczej

W analizowanej sytuacji podatnik amortyzuje sprzęt w działalności gospodarczej oraz ujmuje koszty energii elektrycznej jako koszty firmowe. Warto jednak zwrócić uwagę, że takie podejście może zostać zakwestionowane przez organy podatkowe.

Jeżeli przychód ze sprzedaży kryptowalut nie jest przychodem z działalności gospodarczej, organ podatkowy może uznać, że:

• wydatki na koparki nie są związane z działalnością gospodarczą

• energia elektryczna nie jest kosztem działalności gospodarczej

• amortyzacja sprzętu nie powinna być ujmowana w kosztach firmy

W konsekwencji może powstać ryzyko korekty kosztów podatkowych w działalności gospodarczej.

Wydobycie kryptowalut a stanowisko organów podatkowych

Organy podatkowe konsekwentnie wskazują, że sprzedaż kryptowalut stanowi odrębne źródło przychodów. Nawet jeśli wydobycie kryptowalut ma charakter zorganizowany i odbywa się w ramach działalności gospodarczej, sprzedaż kryptowalut rozliczana jest jako kapitały pieniężne.

W konsekwencji przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą i jednocześnie wydobywający kryptowaluty:

• nie rozlicza sprzedaży kryptowalut w działalności gospodarczej

• wykazuje dochód w PIT-38

• nie może uwzględnić kosztów koparek i energii elektrycznej

Wydobycie kryptowalut w działalności gospodarczej a rozliczenie podatkowe – podsumowanie

Przychody ze sprzedaży wydobytych kryptowalut nie stanowią przychodów z działalności gospodarczej, lecz przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W rezultacie dochody te należy rozliczyć w zeznaniu PIT-38, a nie w PIT-36L. Kosztami uzyskania przychodu mogą być wyłącznie wydatki bezpośrednio związane z nabyciem kryptowaluty lub jej sprzedażą, zgodnie z art. 22 ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatki na koparki kryptowalut, energię elektryczną oraz amortyzację sprzętu nie są uznawane za koszty podatkowe.

W konsekwencji przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą i wydobywający kryptowaluty powinien rozliczać działalność gospodarczą w PIT-36L, natomiast sprzedaż kryptowalut w odrębnym zeznaniu PIT-38.