Czy rolnik pobierający emeryturę lub rentę z KRUS musi składać roczny PIT

Rolnicy pobierający emeryturę lub rentę z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) często zastanawiają się, czy mają obowiązek samodzielnego złożenia rocznego zeznania podatkowego. W praktyce odpowiedź zależy od kilku czynników, przede wszystkim od tego, jaki formularz podatkowy zostanie wystawiony przez KRUS oraz czy podatnik uzyskiwał inne dochody w danym roku podatkowym. W przypadku świadczeń emerytalnych i rentowych z KRUS mogą wystąpić dwie sytuacje. Organ rentowy może sporządzić dla podatnika roczne obliczenie podatku albo jedynie przekazać informację o osiągniętych dochodach. Każdy z tych przypadków powoduje inne obowiązki podatkowe po stronie emeryta lub rencisty.

Obowiązek podatkowy emeryta lub rencisty z KRUS

Podstawą opodatkowania świadczeń emerytalnych jest ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych, które zostały wprost zwolnione z opodatkowania.Przepis ten stanowi, że:

„Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w przepisach ustawy jako zwolnione od podatku.”

Emerytury i renty są traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu. Wskazuje na to art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zalicza do źródeł przychodów między innymi:

„stosunek pracy, stosunek służbowy, praca nakładcza oraz emerytury i renty.”

Dodatkowo art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że:

„Przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych.”

Oznacza to, że świadczenia z KRUS co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym i są uwzględniane przy rozliczeniu podatku.

Rola KRUS jako organu rentowego i płatnika podatku

KRUS jako organ rentowy pełni funkcję płatnika podatku dochodowego od wypłacanych świadczeń. Oznacza to, że w trakcie roku pobiera zaliczki na podatek dochodowy od emerytur i rent. Podstawę prawną stanowi art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wskazuje, że organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych emerytur i rent. Przepis ten stanowi, że:

„Organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych bezpośrednio przez nie emerytur i rent.”

Dodatkowo art. 34 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że przy poborze zaliczek organ rentowy stosuje skalę podatkową określoną w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ rentowy może dokonać rocznego obliczenia podatku od dochodu uzyskanego przez podatnika z wypłacanych świadczeń. W praktyce oznacza to, że KRUS:

• pobiera w ciągu roku zaliczki na podatek,

• może dokonać rocznego obliczenia podatku,

• przekazuje podatnikowi odpowiedni formularz podatkowy.

Formularz PIT-40A – kiedy rolnik nie musi składać zeznania

Czy rolnik pobierający emeryturę lub rentę z KRUS musi składać roczny PIT - jeżeli KRUS dokona rocznego obliczenia podatku, podatnik otrzymuje formularz PIT-40A. Jest to dokument zawierający roczne rozliczenie podatku dokonane przez organ rentowy. W takiej sytuacji podatnik nie musi składać dodatkowego zeznania podatkowego, o ile nie osiągnął innych dochodów oraz nie zamierza skorzystać z ulg podatkowych. Zasadniczy obowiązek składania zeznań rocznych wynika z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że:

„Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym.”

Jednak w sytuacji, gdy organ rentowy dokonał rocznego obliczenia podatku, obowiązek ten uznaje się za wykonany. Warto jednak pamiętać, że podatnik może mimo wszystko złożyć własne zeznanie podatkowe. Najczęściej ma to miejsce wtedy, gdy chce skorzystać z ulg podatkowych przewidzianych w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, np. ulgi rehabilitacyjnej określonej w art. 26 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.

Formularz PIT-11A – kiedy rolnik musi sam złożyć PIT

Jeżeli KRUS nie dokonuje rocznego obliczenia podatku, przekazuje podatnikowi formularz PIT-11A. Jest to jedynie informacja o uzyskanych dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. W takim przypadku obowiązek rozliczenia podatku spoczywa na podatniku. Rolnik musi samodzielnie złożyć zeznanie podatkowe w urzędzie skarbowym.

Podstawą tego obowiązku jest art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym podatnik jest zobowiązany wykazać w zeznaniu rocznym wszystkie dochody uzyskane w danym roku podatkowym.

W zeznaniu rocznym podatnik wykazuje:

• kwoty świadczeń z KRUS,

• zaliczki na podatek pobrane przez organ rentowy,

• inne dochody uzyskane w roku podatkowym.

Najczęściej rozliczenie następuje na formularzu PIT-37, który stosują podatnicy uzyskujący dochody za pośrednictwem płatników.

Emerytura z KRUS a inne dochody podatnika

Nawet jeżeli KRUS sporządzi dla podatnika formularz PIT-40A, obowiązek złożenia zeznania podatkowego powstanie w sytuacji, gdy podatnik osiągnął inne dochody podlegające opodatkowaniu. Może to dotyczyć między innymi:

• wynagrodzenia z pracy,

• dochodów z działalności gospodarczej,

• dochodów z najmu,

• świadczeń z innych systemów emerytalnych.

W takiej sytuacji podatnik musi złożyć jedno zeznanie podatkowe obejmujące wszystkie dochody. Podstawą jest art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym opodatkowaniu podlegają wszystkie dochody podatnika, chyba że ustawa przewiduje zwolnienie.

Emerytura z ZUS i KRUS w jednym roku podatkowym

W praktyce zdarza się również, że podatnik otrzymuje świadczenia z dwóch systemów ubezpieczeniowych – z ZUS oraz z KRUS. W takim przypadku podatnik powinien wykazać wszystkie dochody w jednym zeznaniu rocznym. Podstawą prawną jest art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który określa zasady opodatkowania dochodów według skali podatkowej. Oznacza to, że dochody z różnych źródeł – w tym emerytury z ZUS i KRUS – są sumowane i opodatkowane według tej samej skali podatkowej.

Jednocześnie podatnik korzysta z jednej kwoty zmniejszającej podatek wynikającej z przepisów ustawy.

Rolnik pobierający emeryturę lub rentę z KRUS nie zawsze musi samodzielnie składać roczne zeznanie podatkowe. Kluczowe znaczenie ma dokument wystawiony przez organ rentowy. Jeżeli KRUS sporządzi formularz PIT-40A, oznacza to, że dokonał rocznego obliczenia podatku i podatnik nie musi składać dodatkowego zeznania, o ile nie uzyskał innych dochodów i nie chce skorzystać z ulg podatkowych.

Jeżeli natomiast podatnik otrzyma formularz PIT-11A, jest zobowiązany do samodzielnego złożenia zeznania podatkowego w urzędzie skarbowym i wykazania w nim dochodów z emerytury lub renty. Podstawę tych zasad stanowią przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 9, art. 10, art. 34 oraz art. 45 tej ustawy, które regulują opodatkowanie dochodów, obowiązki płatników oraz zasady składania zeznań podatkowych.

Czy rolnik pobierający emeryturę lub rentę z KRUS musi składać roczny PIT– podsumowanie

Rolnik pobierający emeryturę lub rentę z KRUS nie zawsze musi samodzielnie składać roczne zeznanie podatkowe. Wszystko zależy od tego, czy KRUS dokona rocznego obliczenia podatku i wystawi formularz PIT-40A, czy też przekaże jedynie informację PIT-11A.

Jeżeli podatnik otrzyma PIT-40A i nie uzyskuje innych dochodów, rozliczenie podatku następuje przez organ rentowy i nie ma obowiązku składania dodatkowego zeznania. Natomiast w przypadku otrzymania PIT-11A lub uzyskania innych dochodów podatnik musi samodzielnie złożyć zeznanie podatkowe w urzędzie skarbowym.