Emerytura z Holandii a rozliczenie PIT w Polsce – jak prawidłowo wykazać dochód?

Polski rezydent podatkowy, który otrzymuje emeryturę z zagranicy, zobowiązany jest do jej rozliczenia w Polsce. Dotyczy to również emerytur wypłacanych przez holenderską instytucję SVB (Sociale Verzekeringsbank). W praktyce pojawiają się wątpliwości, czy w zeznaniu rocznym należy wykazać kwotę brutto świadczenia, czy kwotę faktycznie otrzymaną na rachunek bankowy oraz czy możliwe jest odliczenie składek pobranych w Holandii.

W analizowanej sytuacji emerytura była pomniejszana w Holandii o podatek dochodowy (ok. 9%) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i WLZ.

Następnie kwota netto była przekazywana na rachunek bankowy w Polsce, a bank pobierał od niej zaliczki na podatek dochodowy w Polsce. Dane te zostały wykazane w informacji PIT-11 sporządzonej przez bank. Aby prawidłowo rozliczyć takie świadczenie należy zastosować zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Holandią.

Obowiązek wykazania zagranicznej emerytury w Polsce

Osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, niezależnie od tego, gdzie są one osiągane. Wynika to wprost z przepisów ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.”

Dodatkowo art. 3 ust. 1a u.p.d.o.f. wskazuje, że:

„Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych, lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.”

Jeżeli podatnik spełnia te warunki, to zagraniczna emerytura musi zostać wykazana w polskim zeznaniu podatkowym. Jednocześnie zastosowanie ma umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Holandią. W przypadku emerytur stosuje się metodę proporcjonalnego rozliczenia, co oznacza, że dochód jest opodatkowany w obu państwach, ale podatek zapłacony za granicą można odliczyć w Polsce.

Mechanizm ten został odzwierciedlony również w polskich przepisach. Zgodnie z art. 27 ust. 9 ustawy o PIT:

„Jeżeli podatnik osiąga również dochody z działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje metody wyłączenia z progresją, dochody te łączy się z dochodami osiągniętymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się podatek zapłacony w obcym państwie.”

Odliczenie to jest jednak limitowane. W tym samym przepisie wskazano bowiem, że:

„Odliczenie to nie może przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym.”

Jaką kwotę emerytury należy wykazać w PIT-36

Wątpliwość dotyczy tego, czy w zeznaniu rocznym należy wykazać kwotę emerytury faktycznie otrzymaną na rachunek bankowy, czy kwotę brutto świadczenia przed potrąceniem podatku i składek w Holandii.

W świetle przepisów prawidłowe jest wykazanie kwoty brutto emerytury.

Zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy o PIT:

„Przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych.”

Oznacza to, że przychodem podatnika jest pełna wartość świadczenia emerytalnego. Podatek dochodowy oraz składki pobierane w Holandii są jedynie potrąceniami z dochodu podatnika i nie zmniejszają samej wartości przychodu. W konsekwencji w zeznaniu rocznym należy wykazać pełną kwotę emerytury brutto, nawet jeżeli na rachunek bankowy trafiała kwota pomniejszona o podatek i składki.

Dodatkowo kwoty otrzymywane w walucie obcej należy przeliczyć na złote zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT:

„Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.”

W praktyce oznacza to, że przychód z emerytury należy przeliczać na złote według kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień jej otrzymania.

Emerytura z Holandii a rozliczenie PIT w Polsce – jak prawidłowo wykazać dochód? - Informacja PIT-11 sporządzona przez bank zawiera jedynie dane dotyczące kwot faktycznie przekazanych na rachunek i pobranych zaliczek na podatek w Polsce. Dane te nie odzwierciedlają pełnej wartości świadczenia emerytalnego, dlatego nie mogą stanowić podstawy ustalenia przychodu w zeznaniu rocznym.

Czy można odliczyć składki zapłacone w Holandii

Kolejną kwestią jest możliwość odliczenia składek potrącanych z emerytury w Holandii.

Ustawa o PIT dopuszcza możliwość odliczenia niektórych zagranicznych składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2a ustawy o PIT:

„Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot składek zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.”

Warunkiem jest jednak, aby były to składki na ubezpieczenia społeczne, a nie składki zdrowotne.

W analizowanej sytuacji potrącane w Holandii składki obejmują:

• składkę na ubezpieczenie zdrowotne,

• składkę WLZ (Wet langdurige zorg), która dotyczy długoterminowej opieki zdrowotnej.

Obie te składki mają charakter składek zdrowotnych. Tym samym nie mieszczą się w katalogu składek, które można odliczyć od dochodu na podstawie art. 26 ustawy o PIT.

Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o PIT nie przewidują odliczenia zagranicznych składek zdrowotnych od dochodu ani od podatku.

Emerytura z Holandii a rozliczenie PIT w Polsce – jak prawidłowo wykazać dochód? – podsumowanie

Rozliczenie emerytury z Holandii przez polskiego rezydenta podatkowego wymaga zastosowania zarówno przepisów ustawy o PIT, jak i postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Po pierwsze, polski rezydent podatkowy ma obowiązek wykazać w Polsce dochody z zagranicznej emerytury zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT.

Po drugie, w zeznaniu rocznym PIT-36 należy wykazać kwotę brutto emerytury, ponieważ zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy o PIT przychodem jest pełna kwota świadczenia emerytalnego. Po trzecie, kwoty w euro należy przeliczyć na złote zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT, czyli według średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Po czwarte, podatek zapłacony w Holandii można odliczyć od podatku w Polsce w ramach metody proporcjonalnego zaliczenia, o której mowa w art. 27 ust. 9 ustawy o PIT. Po piąte, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składka WLZ potrącane w Holandii nie mogą zostać odliczone od dochodu, ponieważ przepis art. 26 ust. 1 pkt 2a ustawy o PIT pozwala odliczyć jedynie składki na ubezpieczenia społeczne, a nie zdrowotne.